Czy istnieją dobrzy tyrani?

Filozofia

26 min
Dostępne od 26/01/2019 do 27/03/2019
Pytania na temat władzy istnieją od starożytności. Współcześnie zadawali je Hobbes, Locke, Monteskiusz, Rousseau... Dziś zastanowimy się, czy mogą istnieć dobrzy tyrani? Czy cechy konieczne do zdobycia władzy są również przydatne do jej sprawowania?
Dzisiejszy program zaczniemy od oksymoronu: spróbujemy sprawdzić, czy istnieją dobrzy tyrani. By to zbadać, zgłębić tę kwestię nie tylko w celu udzielenia odpowiedzi, zaczniemy od pewnego paradoksu: czy można powiedzieć, że cechy konieczne do zdobycia władzy — na przykład intryganctwo, kalkulowanie, dwulicowość, rodzaj „miękkiego kręgosłupa”, jak mówił Cyrano — leżą na antypodach cech koniecznych do jej sprawowania, czyli prawości i zdolności na przykład do stanięcia ponad wytycznymi partii, gdy się jest gaullistą albo bonapartystą? Czy z tej sprzeczności nie wynika fakt, że nie mamy wspaniałych przywódców, bo władza należy do tych, którzy umieją ją zdobyć?

To prawdziwy problem, podnoszony przez Machiavellego: sztuka zdobywania władzy to co innego niż sztuka rządzenia, gdy już się ją ma. Aby zdobyć władzę, należy ją kochać. Jednak czy jednym z warunków możliwości sprawowania władzy nie jest nienawiść do niej? Mówił o tym Rousseau: albo król sam pragnie władzy, co psuje go, zanim ją zdobędzie, albo zepsuje go tron. To znaczy, że niesprawiedliwość jest wpisana w sprawowanie władzy. Dlatego Rousseau odwoływał się do Likurga, króla Sparty, który, by władać, poznał namiętności, nie doświadczając ich.

Reżyseria :

Philippe Truffault

Gość :

Céline Spector
Thierry Lentz

Kraj :

Francja

Rok :

2018